Mensen die vaak verdwalen, weten vaak niet waarom dat gebeurt en hoe ze ermee moeten omgaan. Atopia, een aangeboren onvermogen om een mentale kaart te vormen, is namelijk nauwelijks bekend. Daardoor blijven verdwaalklachten vaak onopgemerkt. Met professor Ineke van der Ham en haar onderzoeksgroep van de Universiteit Leiden werkt 8D daarom aan wetenschapscommunicatie over verdwalen. Daarnaast maken we samen twee games over Atopia: een trainingsgame en een ervaringsgame.
Ongeveer 3% van de bevolking heeft Atopia en verdwaalt zelfs in een bekende omgeving. Onderzoekers beschreven de aandoening pas in 2009, dus veel mensen horen laat dat er een naam voor is. Bij niet-aangeboren hersenletsel (NAH) krijgt bovendien 30 tot 50% verdwaalklachten. Toch hoort navigatievermogen niet bij het gangbare neuropsychologisch onderzoek.
Het Navigatie Lab Leiden ontwikkelde al een test en een trainingsgame. Maar een artikel in een vakblad of wetenschappelijk tijdschrift bereikt niet noodzakelijk de mensen die baat hebben bij deze informatie. Daarom werken de onderzoekers samen met 8D. Wij maken van hun inzichten iets wat mensen zelf gebruiken, thuis of in de spreekkamer.
Bij de Leiden Navigatie Training begonnen we niet bij nul. De onderzoeksgroep had al een trainingsgame met zes modules. We namen de code over van een van de makers. Daarna maakten we de game geschikt voor ziekenhuizen en revalidatiecentra, bijvoorbeeld met een profiel dat de behandelaar kan exporteren.
Voor de Atopia-ervaringsgame werkten we met rapid prototyping: snel een eenvoudige versie bouwen die je meteen kunt testen. De onderzoekers wilden meten hoe iemand navigeert, zonder dat het als een test voelt. Daarom maakten we van de Wisconsin Card Sorting Test, waarin je een verborgen regel ontdekt, een toren vol portalen. Na een mock-up en meerdere prototypes wilden de onderzoekers dat spelers de wereld door de ogen van hun personage zien. Samen kozen we toen voor 3D. Zo verbinden we onderzoek en design: een inzicht uit onderzoek en co-creatie bepaalt een keuze in het ontwerp.
De website De Weg Kwijt is wetenschapscommunicatie over verdwalen: hij bereikt en informeert mensen met Atopia en brengt hen met elkaar in contact. Wat zijn ervaringen van anderen en welke coping strategieën kun je toepassen? Eerst tekenden we samen een wireframe, een schets van de pagina-indeling. Daarna maakten wij de vormgeving en de site en schreven de onderzoekers de teksten. Ook is er een forumfunctie zodat mensen met Atopia gemakkelijk met elkaar (en met de onderzoekers) in contact kunnen komen.
“Ontwerpers stellen praktische en kritische vragen waar onderzoekers niet altijd aan denken. Het houdt projecten realistisch en voorkomt dat je in abstracties blijft hangen.”
Hoogleraar Technological Innovations in Neuropsychology
Op De Weg Kwijt lees je wat Atopia is en vind je tips en ervaringsverhalen. Bovendien kun je je er aanmelden voor onderzoek. Zo werft de onderzoeksgroep via de website deelnemers.
Lees ook het interview met Ineke van der Ham over onze samenwerking. Meer weten over Atopia? Bekijk de media-optredens die professor van der Ham verzorgde in het kader van de creatieve outputs van de afgelopen jaren.
Hoe kan productontwikkeling bijdragen aan dataverzameling binnen onderzoek?
Deze pagina laat zien hoe co-creatie en interactieve tools waardevolle data opleveren tijdens én na het ontwerpproces. We delen onze ervaring als designpartner in wetenschappelijk onderzoek en geven voorbeelden van projecten waarin ontwerp en onderzoek elkaar versterken.
Veel zorginnovaties stranden niet door slecht ontwerp, maar door gebrekkige implementatie. Design thinking stopt vaak bij het prototype, terwijl juist de uitrol mensgericht ontwerp vereist. In dit artikel laten we zien hoe co-creatie, empathie en iteratie ook in de implementatiefase het verschil maken.
Hoe deel je onderzoeksresultaten effectief met de samenleving? Dit artikel laat zien hoe participatief design bijdraagt aan effectieve kennisoverdracht door vorm, inhoud en context op elkaar af te stemmen. Praktijkvoorbeelden illustreren hoe design academische inzichten bruikbaar maakt in de praktijk.